Plakat jubileuszowego weekendu Sputnik Photos, 11–13 września 2026, Warszawa.
11–13 września 2026 roku w Warszawie odbędzie się jubileuszowy weekend z okazji 20-lecia Sputnik Photos. W programie znalazły się wystawy, warsztaty, spotkanie z członkami kolektywu, prezentacja publikacji oraz urodzinowa impreza.
Dwadzieścia lat wspólnego patrzenia
W 2006 roku powstał Sputnik Photos — międzynarodowy kolektyw fotografów i fotografek związanych z Europą Środkowo-Wschodnią. Jego działalność od początku koncentrowała się na fotografii dokumentalnej, autorskiej oraz na wspólnym poszukiwaniu sposobów opowiadania o zmianach zachodzących w regionie.
Przez dwie dekady kolektyw rozwijał jednak znacznie szerszą działalność. Powstawały projekty fotograficzne i filmowe, wystawy, książki i publikacje, a także programy edukacyjne i inicjatywy społeczne. Sputnik Photos stał się miejscem, w którym fotografia jest nie tylko sposobem dokumentowania rzeczywistości, lecz także narzędziem jej analizowania i zadawania pytań.
Członkowie i członkinie Sputnik Photos. Fotografia udostępniona przez organizatora.
Dziś Sputnik Photos tworzą Jan Brykczyński, Karolina Gembara, Michał Łuczak, Rafał Milach, Adam Pańczuk, Agnieszka Rayss oraz Marzena Michałek-Dąbrowska.
Nie retrospektywa, lecz spojrzenie w przyszłość
Jubileuszowe obchody zostały zaplanowane inaczej, niż można byłoby się spodziewać po 20. rocznicy. Zamiast klasycznego podsumowania dorobku Sputnik Photos proponuje pytanie: co dalej?
Pierwsza z dwóch jubileuszowych wystaw — „20 YEARS: TO THE FUTURE” — przenosi odbiorców do wyobrażonego roku 2046, czyli momentu, w którym od powstania kolektywu minie czterdzieści lat. Artystki i artyści związani z programami edukacyjnymi Sputnik Photos zostali zaproszeni do stworzenia fotograficznych „pocztówek z przyszłości”.
Powstałe obrazy mogą być ostrzeżeniem, przepowiednią, wspomnieniem albo zapisem nadziei. To ciekawy sposób na świętowanie urodzin: zamiast oglądać wyłącznie to, co wydarzyło się przez ostatnie dwie dekady, organizatorzy zachęcają do zastanowienia się, jak może wyglądać świat i fotografia za kolejne dwadzieścia lat.
Fotografia zamknięta w książkach
Druga wystawa — „Wokół Sputnik Photos: książki i publikacje” — skupia się na jednym z ważnych elementów działalności kolektywu: książce fotograficznej. Sputnik Photos od początku traktował photobook nie tylko jako sposób prezentowania zdjęć, ale również jako samodzielną formę opowiadania.
Na wystawie będzie można zobaczyć książki związane z kolektywem, a także photobooki, dummy i ziny stworzone przez osoby, które w różnych momentach były związane z programami edukacyjnymi Sputnik Photos.
Sputnik Photos to nie tylko fotografia
Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów działalności kolektywu jest edukacja. Sputnik Photos prowadzi między innymi Program Mentorski oraz Warsztat Fotografii, pomagając uczestnikom rozwijać własny język wizualny, pracować nad projektami i świadomie wykorzystywać fotografię jako środek wypowiedzi.
Wokół kolektywu powstała społeczność osób, które niekoniecznie chciały zostać zawodowymi fotografami, ale chciały lepiej rozumieć fotografię i nauczyć się świadomie opowiadać za jej pomocą własne historie.
Wersja plakatu ze zdjęciem osób związanych z kolektywem Sputnik Photos.
Jubileuszowy weekend — najważniejsze punkty programu
| Data | Wydarzenie | Miejsce / godzina |
|---|---|---|
| 11 września | Otwarcie wystaw | Społeczne Centrum Fotografii, Chłodna 20 |
| 12 września | Warsztaty | 11:00–16:00 |
| 12 września | Spotkanie z kolektywem | 17:00, barStudio |
| 12 września | Impreza urodzinowa | 20:00, barStudio |
| 13 września | Wystawy | 13:00–19:00, Chłodna 20 |
Warsztaty i spotkania
„Rodzinne archiwum przyszłości” — Dorota Raczyńska
Warsztat dla dzieci w wieku 6–12 lat i ich opiekunów, poświęcony wspomnieniom, obrazom i tworzeniu własnego archiwum.
„Tłoczenie zdjęć na płycie aluminiowej” — Katarzyna Sokołowska
Eksperymentalne połączenie fotografii z pracą z materiałem.
„Slajdowe Domino” — Dmitrii Molev
Ćwiczenie polegające na wspólnym oglądaniu i zestawianiu obrazów oraz tworzeniu z nich nowych wizualnych historii.
„Dostępność cyfrowa Twojej twórczości w Internecie — w praktyce” — Wojtek Kutyła
Warsztat poświęcony bardziej dostępnej prezentacji twórczości fotograficznej w sieci.
Spotkanie z kolektywem
O 17:00 w barStudio rozpocznie się spotkanie z członkami Sputnik Photos prowadzone przez Dorotę Borodaj. Będzie to okazja do rozmowy o dwudziestu latach wspólnej pracy, fotografii, edukacji oraz o tym, jak zmieniało się samo pojęcie kolektywu fotograficznego.
Podczas spotkania zaprezentowana zostanie również przygotowana specjalnie na jubileusz publikacja pod redakcją Marty Szymańskiej.
A wieczorem… urodziny
O 20:00 w barStudio rozpocznie się oficjalna impreza urodzinowa Sputnik Photos. Za muzykę odpowiadać będzie Bartek Mindewicz / Stare Piosenki Nocą, a od 22:30 rozpocznie się część taneczna.
Organizatorzy zapraszają osoby związane z kolektywem, uczestników programów edukacyjnych i wystaw oraz wszystkich, którzy chcą wspólnie świętować jubileusz.
20 lat Sputnik Photos — i co dalej?
Dwadzieścia lat to w fotografii naprawdę sporo. W tym czasie zmieniły się aparaty, sposób publikowania zdjęć, media społecznościowe, technologia, a przede wszystkim sposób, w jaki odbiorcy obcują z obrazem. Fotografia przeszła drogę od fizycznego negatywu i odbitki do smartfona, sztucznej inteligencji i niemal nieograniczonej produkcji obrazów.
Sputnik Photos przez ten czas konsekwentnie pokazuje jednak, że technologia jest tylko narzędziem. Najważniejsze pozostają pytania: co fotografujemy, dlaczego to robimy i jaką historię chcemy opowiedzieć?
Dlatego jubileusz kolektywu nie jest wyłącznie okazją do spojrzenia wstecz. Wystawa „20 YEARS: TO THE FUTURE” pokazuje, że po dwóch dekadach działalności Sputnik Photos nadal interesuje się tym, co dopiero nadchodzi.
I być może właśnie to jest najlepszym sposobem na świętowanie 20. urodzin — nie zamykać rozdziału, tylko otworzyć następny.
Praktyczne informacje
11–13 września 2026 · Warszawa
- Społeczne Centrum Fotografii, ul. Chłodna 20
- barStudio — spotkanie i impreza urodzinowa
- Wstęp na wydarzenia: bezpłatny
Szczegółowe informacje i aktualny program można znaleźć na oficjalnej stronie Sputnik Photos.
Warto wiedzieć
Sputnik Photos powstał w 2006 roku jako międzynarodowy kolektyw fotografów i fotografek z Europy Środkowo-Wschodniej. Jednym z pierwszych wspólnych projektów była realizowana od 2006 roku seria „At the Border”, poświęcona granicom i przemianom zachodzącym w regionie.
Z czasem działalność kolektywu rozszerzyła się o wystawy, książki, projekty artystyczne, edukację i działania społeczne.
Materiały i zdjęcia: Sputnik Photos / materiały organizatora.
Tekst opracowany na podstawie informacji o jubileuszu Sputnik Photos oraz materiałów organizatora.